Kısaca ne değişti?
| Konu | Yeni kural | Madde |
|---|---|---|
| Yapay zekâ kullanımı | Tüketicinin kararını önemli ölçüde etkileyecek yapay zekâ kullanımı ya da insandan ayırt edilemeyen yapay zekâ karakterleri açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilir. | 18/8 |
| Dijital kopya | Gerçek bir kişinin yapay zekâ kopyasının ürünü gerçeğe aykırı şekilde kullanıyor, deneyimliyor ya da tavsiye ediyor gibi gösterildiği reklamlar yapılamaz. | 27/12 |
| İndirim öncesi fiyat | Mal satışında indirimden önceki 10 günün en düşük fiyatı (önceden 30 gün). Çabuk bozulan mallar ve hizmetlerde bir önceki fiyat. | 14/3 |
| Satış kanalları | Önceki fiyat yalnızca indirimin yapıldığı kanaldaki fiyata göre belirlenir; bir kanaldaki fiyat diğerinde referans alınamaz. | 14/5 |
| Influencer reklamları | “Reklam” ya da “Tanıtım” ifadesi ve reklam verenin adı zorunlu; etiket ilk bakışta görünür olmalı. | 23/A |
| Hedefli reklam | Reklamın hangi kriterle gösterildiği tüketiciye açıklanmalı; çocuklara profilleme ile hedefli reklam yapılamaz. | 25/A |
| Müşteri yorumları | Yorumu yalnızca ürünü satın alanlar yapabilir; satın alımı doğrulanmayan yorumlar yayınlanamaz ve reklamlarda kullanılamaz. | 28/B |
| Şikâyete cevap süresi | 72 saatten 48 saate indi; cevap verilmezse değerlendirme doğrudan yayınlanır. | 28/C |
| Çevresel beyanlar | “Çevre dostu” gibi genel ifadeler açıklamasız kullanılamaz; sertifikalar belgeyle ispatlanmalı. | 17 |
Yapay zekâ ile üretilen reklamlarda ne zaman belirtmelisin?
Mutlaka belirt
Yapay zekâ ile oluşturulmuş gerçekçi bir manken, sunucu, UGC karakteri ya da konuşan avatar. Tüketici bu kişiyi gerçek sanabiliyorsa etiket gerekir.
Duruma göre
Arka planı, sahnesi veya ışığı yapay zekâ ile değiştirilmiş ürün görselleri. Tüketicinin kararını önemli ölçüde etkiliyorsa belirt; emin değilsen belirtmek en güvenlisi.
Yapma
Ünlü, influencer, çalışan ya da herhangi bir gerçek kişinin yapay zekâ kopyasını, ürünü gerçekte kullanmadığı veya tavsiye etmediği halde kullanıyormuş gibi göstermek.
Her zaman
Ürünün rengi, şekli, boyutu, içeriği ve etiketi gerçeği yansıtmalı. Yapay zekâ ile ürünü olduğundan farklı göstermek etiket olsa da yanıltıcıdır.
Nasıl belirtilir? Örnek ifadeler
Yönetmelik, belirtmenin açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir olmasını istiyor. Pratikte bu, etiketin küçük puntoyla bir köşeye saklanmaması, videoda okunacak kadar ekranda kalması ve ilk bakışta fark edilmesi demek.
Görsel reklam
Görseldeki model yapay zekâ ile oluşturulmuştur.
Video reklam
Bu videoda yapay zekâ ile oluşturulmuş bir karakter yer almaktadır.
Kısa etiket
Yapay zekâ ile üretilmiştir.
- Görselde: Etiketi görselin içine, okunaklı büyüklükte ve arka plandan ayrışan bir renkle ekle. Dikey reklamlarda platform arayüzünün altında kalmaması için güvenli alanı kontrol et.
- Videoda: Karakter ekrana geldiği anda başlayıp okunacak kadar süre ekranda kalsın; reklam metninde de tekrar et.
- Platform etiketleri: Meta ve TikTok'un kendi yapay zekâ etiketlerini de kullan. Bu etiketlerin tek başına yeterli sayılıp sayılmayacağı net olmadığından reklamın kendisinde de belirtmek daha güvenli.
İndirim hesabı: 10 gün kuralı örneği
Black Friday için 27 Kasım'da başlayacak bir indirimde, 17–26 Kasım arasındaki 10 günde ürünün fiyatları ₺1.200, ₺1.100 ve ₺1.150 olmuş olsun. Reklamda gösterebileceğin önceki fiyat bu 10 günün en düşüğü olan ₺1.100'dür. İndirimli fiyat ₺880 ise reklamda “₺1.100 yerine ₺880, %20 indirim” diyebilirsin; “₺1.200 yerine” diyemezsin.
Ürünü hem kendi sitende hem bir pazaryerinde satıyorsan, pazaryerindeki indirim için yalnızca pazaryerindeki fiyat geçmişine bakılır. İndirimden hemen önce fiyatı yükseltip indirimi büyük göstermek bu kuralla doğrudan yakalanır.
E-ticaret satıcısı için kontrol listesi
- Yapay zekâ karakteri var mı?Reklamda gerçekçi bir insan, manken ya da konuşan avatar yapay zekâ ile üretildiyse etiketi ekle.
- Gerçek bir kişiye benziyor mu?Ünlü, influencer ya da tanıdık bir yüze benzeyen karakter kullanma; gerçek kişinin kopyasıyla tavsiye izlenimi verme.
- Ürün gerçeği yansıtıyor mu?Renk, desen, boyut, içerik ve etiketi gerçek ürünle karşılaştır. Pazaryerleri de gerçeği yansıtmayan görselleri reddedebilir.
- İndirim doğru hesaplandı mı?Önceki fiyatı son 10 günün en düşük fiyatından, indirimin yapıldığı kanala göre belirle. “Son 20 adet”, “son 48 saat” gibi ifadeler gerçek olmalı.
- Yorum ve UGC doğru sunuluyor mu?Reklamda yalnızca satın alımı doğrulanmış müşteri yorumlarını kullan. Yapay zekâ ile üretilmiş bir videoyu gerçek müşteri yorumu gibi sunma.
- Influencer paylaşımı etiketli mi?İş birliklerinde “Reklam” veya “Tanıtım” ifadesi ve marka adının paylaşımın başında göründüğünden emin ol.
- Sektör kurallarıÇevre beyanlarını açıkla ve belgele. Takviye edici gıdayı normal beslenmenin yerine geçiyormuş gibi gösterme. Beşerî tıbbi ürün, elektronik sigara, tütün mamulleri ve alkollü içkilerin reklamı yapılamaz.